Анатолій Іванавіч Зінчанка (н. 28.11.1946, шахцёрскі пас. Шчаглоўка Данецкай вобл., Украіна), вучоны ў галіне мікрабіялогіі і біятэхналогіі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000), доктар біялагічных навук (1993), прафесар (2006).
Скончыў МДУ імя М.В. Ламаносава (1970). У 1974-1982 гг. старшы інжынер, малодшы, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута біяарганічнай хіміі АН БССР. З 1982 г. у Інстытуце мікрабіялогіі НАН Беларусі, з 1989 г. загадчык лабараторыі гэтага інстытута. Адначасова з 1998 г. прафесар Міжнароднага экалагічнага універсітэта імя А.Д. Сахарава.
Навуковыя працы ў галіне микробной біятэхналогіі. Выканаў даследаванні, звязаныя з мэтанакіраванай трансфармацыяй нуклеінавых кіслот і іх кампанентаў ферментамі мікраарганізмаў. Селектыраваў штамы - прадуцэнты многіх ферментаў нуклеінавага абмену і вывучыў заканамернасці біясінтэзу і фізіка-хімічныя ўласцівасці гэтых ферментаў, працяканне каталізіруемых рэакцый і субстратнай спецыфічнасці ферментаў у дачыненні да прыродных і мадыфікаваных нуклеатыдаў, нуклеазідаў і азоцістых асноў. Атрыманыя даныя аб сувязі структуры малекул субстратаў з ферментатыўнай актыўнасцю сталі асновай для прагназіравання здольнасці ферментаў мікраарганізмаў каталізіраваць рэакцыі ў шэрагу прыродных кампанентаў нуклеінавых кіслот і іх мадыфікаваных аналагаў і ацэнкі перспектыў біятэхналагічнага атрымання практычна важных злучэнняў нуклеінавай прыроды. Ажыццёўлена комплексная трансфармацыя ДНК і РНК у шэраг каштоўных злучэнняў. Ажыццёўлена вылучэнне гена бактэрыяльных нуклеазідфасфатрансферазы і прадэманстравана яго экспрэсія ў гетералагічнай сістэме, сканструяваны генна-інжынерныя штамы - суперпрадуцэнты нуклеазідфасфатрансферазы, нуклеазідфасфарылаз і лізіл-тРНК-сінтэтазы - ферментаў, неабходных для атрымання лекавых субстанцый. Распрацаваны сумесна з Інстытутам біяарганічнай хіміі НАН Беларусі і ўкаранёны ў вытворчасць арыгінальныя хіміка-ферментатыўныя тэхналогіі атрымання лекавых субстанцый высокаэфектыўных айчынных проціпухлінных прэпаратаў "Лейкладзін" (2003) і "Флударабел" (2006).
Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь 2004 г. у галіне навукі і тэхнікі.
Аўтар больш за 250 навуковых прац, 30 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы і патэнтаў.
Асноўныя працы:
1. Основы молекулярной биологии вирусов и антивирусной терапии. Мн.: Вышэйшая школа, 2005 (совм. с Д.А. Парулем).
2. An universal biocatalyst for the preparation of base- and sugar-modified nucleosides via an enzymatic transglycosylation (в соавт.) // Helvetica Chimica Acta. 2002. Vol.85, No.7.
3. Получение рекомбинантной нуклеозидфосфотрансферазы Erwinia herbicola и ее применение для синтеза аденинарабинозид-5'-монофосфата (в соавт.) // Доклады НАН Беларуси. 2006. Т.50, №2.
4. A comparison of enzymatic phosphorylation and phosphatidylation of b-L- and b-D-nucleosides (в соавт.) // Biotechnology Letters. 2007. Vol. 29, No.4.
5. Application of Streptomyces netropsis phospholipase D for synthesis of phosphatidylserine (в соавт.) // Biotechnology, Biodegradation, Water and Foodstuffs / Eds. G.E. Zaikov and L.P. Krylova. NY: Nova Science Publishers, Inc. 2009.
/ Члены Акадэміі / Члены-карэспандэнты / Да пачатку старонкі
